Redactioneel
Diepgang
In UA, het vakblad voor apothekersassistenten, en voorheen in ons online magazine Het Apotheekteam vertellen apotheekmedewerkers enthousiast over een specifiek onderdeel van hun werk waarmee ze naast de dagelijkse werkzaamheden hun baan uitdagend en interessant houden.
Bewegen
Barbera en Bob heette het bevriende echtpaar van mijn oom en tante die begin jaren zestig naar de VS emigreerden en uiteindelijk in San Francisco neerstreken. Op de foto’s die mijn tante regelmatig stuurde viel vooral op dat Barbera en Bob extreem dik waren; het woord obees kenden we niet. Het fascineerde ons als kinderen. Dit kenden we hier niet. Extreem dikke mensen werden in die tijd nog exclusief met Amerika geassocieerd. Hoe anders is dat nu, nu obesitas in de hele wereld een snel groeiend probleem is. Ook in Nederland.
Relaties
Verbinden, samenwerken, het zijn van die woorden die tegenwoordig veelvuldig worden gebruikt binnen de zorg om aan te geven dat alleen zo een optimaal resultaat tot stand kan worden gebracht. Samen bereik je meer dan alleen, is het adagium. In dit PW staan diverse artikelen in het teken van deze begrippen. Ze gaan over verbinding tussen landen, zorgprofessionals en domeinen in de regio.
Internationale samenwerking
Regelmatig zitten er persberichten in onze mailbox over baanbrekende onderzoeken en behandelingen door universiteiten en ziekenhuizen. Zo meldde het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven onlangs een prestigieuze erkenning te hebben gekregen van het Expertisecentrum Zeldzame Aandoeningen (ECZA) voor de wijze waarop patiënten met gynaecologische tumoren worden behandeld.
Koopstop
Waarom blijven mensen ondanks alle waarschuwingen en dodelijke gevolgen toch massaal (nep)geneesmiddelen via louche webshops bestellen? Omdat het makkelijk is, goedkoop, doktersrecept niet nodig en door allerlei wilde kulverhalen op sociale media over de benefits kennelijk erg aantrekkelijk? Was er maar een eenvoudig, eenduidig antwoord, dan was het probleem waarschijnlijk ook makkelijker op te lossen.
Glimlach
De uitdrukking ‘wie goed doet, goed ontmoet’ zou een mooie slogan kunnen zijn voor dit eindejaarsnummer, ware het niet dat de focus vooral ligt op het goed doen; de weldoeners wijzen er nadrukkelijk op het puur en alleen voor het goede doel te doen, niet om er iets voor terug te krijgen, anders dan de voldoening – én glimlach – die het geeft je voor een ander in te zetten.
Catastrofe voorkomen
Deskundigen kunnen – en wij in hun voetspoor – er niet vaak genoeg voor waarschuwen: antibioticaresistentie is het snelst groeiende gevaar voor de globale volksgezondheid. En veel meer actie is nodig om te voorkomen dat de situatie volledig uit de hand loopt.
Blijf bewegen
Exercise is medicine. Die slogan stond onlangs centraal tijdens de Week van de sportgeneeskunde, waarin de jubilerende (60 jaar) Vereniging voor sportgeneeskunde op allerlei manieren de aandacht vestigde op de maatschappelijke waarde van sport en bewegen.
Nadenken
Waarom zou je duizenden kilometers naar Silicon Valley reizen om mooie voorbeelden te zien van innovatief en efficiënt werken, als je ook bij Nederlandse bedrijven veel inspiratie kunt opdoen, vroeg Joris Arts zich af, wat hem ertoe aanzette een boek te schrijven met de titel Wat de zorg kan leren van …
Sparren
Bloedziekten zijn talrijk. Op de homepage van Sanquin stuit je onmiddellijk op een lijst van 26 verschillende aandoeningen, van goedaardig en kwaadaardig tot erfelijk en niet-erfelijk. Vaak voorkomend en zeer zeldzaam. Onder die laatste categorie valt Paroxysmale Nachtelijke Hemoglobinurie (PNH), waar de oprichter en secretaris van de Stichting Zeldzame Bloedziekten, Andrea Stiene aan lijdt. Een niet-erfelijke vorm van hemolytische anemie, die ervoor zorgt dat patiënten gevoeliger zijn voor infecties en een verhoogd risico hebben op het krijgen van hersenvliesontsteking en trombose in lever, huid, been, hersenen of buik.
Deze tijd
De menopauze wordt veel te eenzijdig belicht, vindt een onderzoeksteam uit Groningen, dat deze levensfase daarom in een veel breder perspectief wil plaatsen. Want de menopauze is niet een puur medisch probleem, stellen de onderzoekers, er zitten ook sociale, culturele en psychologische kanten aan. Het is een levensfase die iedereen anders beleeft en daarom enige nuance behoeft zodat een realistischer en evenwichtiger beeld ontstaat, aldus onderzoekers Rina Knoeff, Tineke Oldehinkel en Hanneke de Boer.
Diervrij
Proefdiervrij pleit al jaren voor een volledige stop op het gebruik van dieren in wetenschappelijk onderzoek. Om dat doel te bereiken stimuleert en financiert de stichting innovatief onderzoek zónder apen, muizen, konijnen, honden.
Levensbelang
De politiek heeft te weinig aandacht voor een infectieveilige samenleving, stelde Samenwerking Infectieziekten aan de vooravond van de Tweede Kamerverkiezingen. Dit initiatief van medisch microbiologen en internist-infectiologen zet zich in voor het verbeteren van de aanpak van infectieziekten en resistentie. Geen overbodige luxe want de antibioticaresistentie blijft wereldwijd schrikbarend toenemen, zo waarschuwde een week eerder nog de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Lichtpuntje
Wanneer is er een behandeling? De meest prangende vraag als het om dementie gaat. Niet verwonderlijk, want één op de vijf mensen krijgt de aandoening. Het antwoord blijft voorlopig nog wel even diffuus. Tien jaar, vijftien, twintig? Neurowetenschapper Sabine Spijker kan er slechts naar gissen. Want er is nog ontzettend veel intensief onderzoek nodig. Hersenonderzoek is complex, benadrukt zij; het beetje bij beetje ontrafelen van hersenen is een langdurig en tijdrovend proces.
Kwetsbaar
Het is schering en inslag, zeggen apothekers overal in het land. Overvallen en overvaldreiging, naast de helaas al jaren toenemende agressie. In een Amsterdamse poliklinische apotheek is bij de balies extra veiligheidsglas geplaatst om de medewerkers te beschermen tegen rondvliegende stoelen, of beter gezegd: naar hen gegooide stoelen. Eén keer waren vier beveiligers nodig om twee door het lint gaande mensen af te voeren. Via een speciale app-groep informeren hoofdstedelijke apothekers elkaar en de politie nu snel over overlastgevers.
Stoppen
Na tien jaar was ik er helemaal klaar mee. Zoals zovelen begonnen op de middelbare school en daarna nog wat jaartjes doorgepaft. Daarna kapte ik er rigoureus mee. Maar niet alle rokers lukt dat zo makkelijk. De landelijke campagne Stoptober helpt hen graag een handje.
Begroting
In begrotingsstukken duiken om er wat interessante en relevante krenten uit te pikken is geen sinecure. Een zin als “De begroting van VWS over het jaar 2026 staat in het teken van plannen om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden”, is nog heel helder. Ook de opmerking dat het kabinet geld vrijmaakt voor plannen uit de twee zorgakkoorden die afgelopen jaar zijn gesloten, is duidelijk. Maar met “doorbraakprojecten” slaat het jargon weer onverbiddelijk toe. En ook de afkortingenrage steekt al snel de kop op met zinnetjes als “overbruggingsmiddelen tussen het IZA, GALA en AZWA” en “per januari 2025 zijn de tarieven aangepast voor zorgprofielen VG7, ZG en SGLVG”.
Laatste levensfase
Als genezing niet meer mogelijk is, wordt kwaliteit van leven nog belangrijker. Palliatieve zorg richt zich daar dan ook terecht op. Toediening van cholesterolverlagers, vitamine D, hartglycosiden en maagzuurremmers lijkt daar niet echt bij te passen. Toch worden deze en andere middelen nog te vaak voorgeschreven aan mensen die zich in de laatste drie maanden van hun leven bevinden.
Parasiet
Onlangs werd het 48ste land malariavrij verklaard. Oost-Timor was daarmee overigens pas het derde land in Zuidoost-Azië dat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geen gevallen van malaria meer kent.
Groen hart
Van recept tot riool. Een pakkende slogan om aan te geven dat je in de hele ziekenhuisketen zo duurzaam mogelijk te werk wilt gaan. Dat is precies wat het Amsterdam UMC wil uitdragen met hun zeventig green teams.