Wat is de totale microbiologische houdbaarheid (bij kamertemperatuur) van een intraveneus infuus nadat een verpleegkundige een vloeistof in de infuuszak bijspuit onder beperkte productbescherming?
Toelichting
Het juiste antwoord is: 32 uur.
Aseptische handelingen zijn handelingen die aan steriele geneesmiddelen worden verricht om deze voor toediening gereed te maken (VTGM). Hoofdstuk Z3 van de GMP-Z is de beroepsnorm voor de ziekenhuisapotheek bij het uitvoeren van aseptische handelingen [1].
De microbiologische houdbaarheid is afhankelijk van de mate van productbescherming en de complexiteit van de handelingen. In dit geval is sprake van een eenvoudige handeling, namelijk het bijspuiten van een vloeistof in een infuuszak, ervan uitgaande dat de verpleegkundige deskundig is en op een schoon gedesinfecteerd tafelblad werkt [1].
De richtlijn onderscheidt een bewaartermijn en een termijn van start tot einde toediening. Die laatste termijn is de feitelijke gebruikstermijn of ‘aanhangtijd’. De totale microbiologische houdbaarheid betreft de houdbaarheidstermijn vóór start toediening + de termijn van start tot einde toediening [1].
Volgens de Z3 kan onder beperkte productbescherming een microbiologische houdbaarheid van 8 uur (kamertemperatuur, vóór toediening) + 24 uur (kamertemperatuur, start tot einde toediening) worden gegeven. Indien een specifieke praktijksituatie vraagt om een langere houdbaarheid vóór start toediening is het herverdelen van uren tussen bewaartermijn en gebruikstermijn mogelijk, mits het uiteindelijke risico op microbiologische contaminatie niet toeneemt.
Dat betekent concreet dat de totale houdbaarheid van 32 uur bij kamertemperatuur niet mag worden overschreden. Het is dan bijvoorbeeld toegestaan om het klaargemaakte infuus 30 uur te bewaren bij kamertemperatuur, maar hierna moet het infuus in maximaal 2 uur worden toegediend aan de patiënt [2].
Bronnen:
1. Z3 Aseptische handelingen. In: GMP-ziekenhuisfarmacie. Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers, de Meern; 2022. Te raadplegen via: https://nvza.nl/voor-professionals/gmp
2. LNA-mededeling Aseptische handelingen, april 2024, geraadpleegd via Aseptische handelingen via KNMP Kennisbank