“Een erectieprobleem is geen ziekte, het is een symptoom”
Erectieproblemen komen veel voor, maar blijven vaak onbesproken in de spreekkamer. Veel mannen stellen het zoeken naar hulp lang uit of regelen medicatie buiten de reguliere zorg om. Zorgelijk, vindt uroloog en seksuoloog dr. Cobi Reisman. “Erectieproblemen kunnen een eerste aanwijzing zijn dat er ergens in het lichaam iets niet goed gaat. Ze geven daarmee een belangrijk signaal over iemands algehele gezondheid. De vraag is dus altijd: wat zit erachter?”
Taboe blijft groot
Gemiddeld duurt het ongeveer een jaar voordat mannen met erectieproblemen naar een arts stappen. “Mannen praten gewoon niet zo makkelijk over iets dat niet goed gaat,” zegt Reisman. “Maar wachten met het zoeken naar een oplossing geeft enorm veel spanning. Lukt het wel, lukt het niet? Die onzekerheid is funest voor de erectie.” Volgens hem speelt schaamte daarbij een grote rol. “Voor veel mannen is de penis echt onderdeel van hun identiteit. Als het dan niet werkt zoals verwacht, voelt dat voor sommigen als falen.”
Ook maatschappelijke factoren spelen mee. “We leven in een prestatiegerichte cultuur waarin alles maar snel moet. WhatsApp, e-mail, sociale media: actie, directe reactie - er staat voortdurend druk op. Die mentale belasting zie je terug in klachten als stress, angst en depressie. En mentale problemen en seksualiteit gaan niet bepaald goed samen.”
De druk en onzekerheid kunnen er volgens Reisman voor zorgen dat mannen in een vicieuze cirkel belanden. “Als het een keer niet lukt, ontstaat er meteen spanning: zal het de volgende keer wel lukken? Die spanning vergroot weer de kans op een nieuwe mislukking, en ga zo maar door.”
Vroegsignaal van onderliggende aandoeningen
Erectieproblemen kunnen ook een vroege aanwijzing zijn voor lichamelijke aandoeningen zoals diabetes, metabole problematiek of hart- en vaatziekten. “Ik noem de penis wel eens ‘de antenne van het hart’. De bloedvaten die de penis van bloed voorzien zijn kleiner en nauwer dan de vaten richting het hart. Als er vaatproblemen ontstaan, zie je die vaak eerst in die kleine bloedvaten terug, bij de penis dus. In die zin kan een erectiestoornis echt een waarschuwingssignaal zijn.”
Het blijkt volgens Reisman dan ook waardevol om de patiënt verder te onderzoeken op cardiovasculaire risicofactoren. “Een erectieprobleem is geen ziekte, het is een symptoom. Als iemand overgewicht heeft, weinig beweegt, rookt of een hoge bloeddruk heeft, gaan bij mij alle alarmbellen af. Dan moet je breder naar de gezondheid gaan kijken.”
Rol van de huisarts
Juist in de eerste lijn ligt volgens Reisman een belangrijke kans om erectieproblemen eerder te signaleren. “De huisarts ziet patiënten met diabetes, cardiovasculaire aandoeningen, obesitas, depressie of neurologische problemen. Dat zijn allemaal risicogroepen waarin seksuele klachten vaker voorkomen. Als je een patiënt ziet waarvan je dat weet, vraag er dan gewoon eens naar.”
Tegelijkertijd begrijpt Reisman dat dat in de praktijk niet altijd eenvoudig is. “Een huisarts heeft vaak maar tien minuten per consult en veel verschillende onderwerpen om te bespreken.” Daarom pleit hij voor kleine, praktische manieren om de drempel te verlagen. Denk aan betrouwbare informatie op de website van de praktijk, een korte online vragenlijst voorafgaand aan het consult of voorlichtingsmateriaal in de wachtkamer. “Waarom hangt er wel een poster over diabetes, maar niet over erectiestoornissen?”
Ook andere zorgverleners kunnen volgens hem een rol spelen. “Praktijkondersteuners of apothekers bijvoorbeeld, kunnen bij bepaalde medicatie nog eens extra benadrukken dat seksuele bijwerkingen mogelijk zijn. Dat helpt patiënten om signalen eerder te herkennen.”
Veilig gebruik van medicatie
Een ander punt van zorg is dat veel mannen, vaak uit schaamte, hun toevlucht nemen tot erectiemedicatie buiten het reguliere zorgcircuit. “Je weet dan vaak niet waar die middelen vandaan komen of wat er precies in zit. Soms blijken ze vervuild te zijn of een verkeerde dosering te bevatten.”
Hij benadrukt het belang van begeleiding via de reguliere zorg. “Erectiemedicatie kan in principe veilig worden gebruikt, mits rekening wordt gehouden met contra-indicaties en andere medicatie. Maar dat vraagt wel om goede voorlichting.”
Volgens Reisman gaat het daarbij óók om een goede uitleg over het gebruik en de verwachtingen. “Veel patiënten denken dat ze van de pil automatisch een erectie krijgen. Maar zo werkt het niet. Seksuele stimulatie blijft nodig, en ook timing en verwachtingen spelen een rol.”
Wanneer patiënten dat niet weten, kan dat tot teleurstelling leiden. “Als iemand één keer een middel probeert zonder goede uitleg en het werkt niet zoals verwacht, denkt hij al snel dat het middel niet werkt. Terwijl het vaak gaat om hoe en wanneer het wordt gebruikt.”
Rol van de uroloog
Als klachten complexer zijn of onvoldoende reageren op behandeling in de eerste lijn, kan verwijzing naar een uroloog zinvol zijn. In de tweede lijn wordt volgens Reisman nog breder gekeken naar mogelijke oorzaken. “We kijken bijvoorbeeld naar neurologische aandoeningen, structurele problemen of bijwerkingen van medicatie.”
Ook hormonale veranderingen kunnen een rol spelen. Zo kan bij sommige mannen sprake zijn van een tekort aan testosteron. “Mannen met overgewicht en weinig lichamelijke activiteit hebben een grotere kans op een testosterontekort. Dat heeft invloed op energie, stemming en ja - ook op de gezondheid van het weefsel in de penis.”
Het gesprek openen
Volgens Reisman wordt seksualiteit nog te vaak gezien als een ‘luxe’, terwijl het voor veel mensen juist een belangrijk onderdeel is van kwaliteit van leven. “Juist daarom hoort het ook thuis in de spreekkamer.”
Een zorgverlener hoeft het probleem volgens hem echt niet meteen op te lossen. “Soms zegt iemand: ‘nee hoor, daar heb ik geen last van’, puur om ervan af te zijn. Maar je hebt dan wel laten zien dat het onderwerp bespreekbaar is. En vaak komen patiënten later alsnog terug.”
Juist dat kan volgens hem het verschil maken. “Voor veel mannen is het al een opluchting dat er überhaupt naar gevraagd wordt. Soms is één vraag genoeg om een gesprek op gang te brengen, en daarmee ook om onderliggende gezondheidsproblemen eerder op te sporen.”
De Grote Mannenpeiling
Wist u dat mannen gemiddeld twee jaar wachten voordat zij hulp zoeken bij erectieproblemen? Dit is één van de opvallende inzichten uit De Grote Mannenpeiling.
Deze peiling is een initiatief van dr. Melianthe Nicolai (uroloog en medisch seksuoloog) en dr. Pieter Barnhoorn (huisarts en seksuoloog), met als doel te onderzoeken wat Nederlanders weten, denken en ervaren rondom erectieproblemen.
Benieuwd naar alle resultaten? Download de infographic [MH1] en ontdek de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek.
NL-VIAG-2026-00016