Nieuwsoverzicht

‘Ouderen met weinig zorgbehoefte verhuizen nauwelijks naar verpleeghuis’

Algemeen nieuws
29 oktober 2026

Ouderen met het laagste zorgprofiel voor een verpleeghuis (VV4) verhuizen daar nauwelijks nog naartoe. Van deze groep ouderen verhuisde vorig jaar slechts 5% naar een verpleeghuis, in 2024 was dit 8% en in 2019 nog 23%. Gemiddeld wonen ouderen minder lang in een verpleeghuis. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Zorginstituut Nederland.

ouderen

Deze daling weerspiegelt de behoefte van veel ouderen om langer thuis te blijven wonen en het overheidsbeleid om de meest kwetsbare ouderen sneller een plek in een verpleeghuis te kunnen bieden, concludeert het Zorginstituut.

Een VV4-zorgprofiel houdt in: een woonvorm met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging, vergoed vanuit de Wet Langdurige zorg (Wlz).

Sinds begin 2024 geldt voor VV4 het ‘zorg thuis, tenzij’-beleid. Dat wil zeggen dat opname in een verpleeghuis alleen nog mogelijk is als thuis wonen niet langer veilig of haalbaar is. Op dit moment is een deel van de verpleeghuizen nog wel ingericht op ouderen met een VV4-zorgprofiel. Hierdoor blijven kamers, volgens het Zorginstituut, vaker leeg staan.

Instroom en uitstroom

Verder blijkt uit de cijfers uit de nieuwe ‘Monitor Verblijfsduur’ van het Zorginstituut dat ouderen gemiddeld minder lang in een verpleeghuis wonen. Het aandeel ouderen dat er langer dan 48 maanden verblijft, daalt: van 24% in 2019 naar 18% in 2025. Tegelijkertijd neemt het aandeel ouderen dat daar korter dan drie maanden verblijft licht toe: van 17% in 2019 naar 22% in 2025.

Ouderen gaan, volgens de onderzoekers, vaker pas naar een verpleeghuis als hun zorgvraag heel hoog is. Daardoor wonen ze minder lang in het verpleeghuis voordat ze overlijden.

Inmiddels is de instroom van nieuwe bewoners lager dan het aantal mensen dat door overlijden of vertrek uitstroomt. In 2025 was de uitstroom aanzienlijk hoger dan de instroom van nieuwe bewoners, ongeveer 3000 ouderen meer.

Passende zorg

Volgens het Zorginstituut tonen de cijfers de overgangssituatie naar passende zorg waarin ouderenzorg zich bevindt. Met het ‘Hooflijnenakkoord Ouderenzorg’ (HLO) werken zorgprofessionals, ouderenorganisaties, zorgverzekeraars en de overheid eraan dat ouderen met passende zorg en ondersteuning zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen omgeving kunnen wonen. 

Steeds minder ouderen met een VV4-zorgprofiel komen hierdoor in het verpleeghuis terecht. Dat vraagt, volgens het Zorginstituut, om aanpassingen in het zorg- en woonaanbod.

Complexe zorgvragen

Trajectzorg is een nieuwe zorgvorm voor ouderen die langer thuis wonen, die de afgelopen jaren werd geïntroduceerd, waarbij de huisarts bij zeer complexe zorgvragen intensief samenwerkt met een specialist ouderengeneeskunde. Deze vorm van zorg wordt sinds begin 2025 vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering, maar is volgens het Zorginstituut nog niet overal beschikbaar.

Afweging

Kwetsbare ouderen zullen in de komende jaren steeds vaker gespecialiseerde zorg krijgen in het verpleeghuis. Om ervoor te zorgen dat er voor deze groep voldoende verpleeghuiszorg beschikbaar is, heeft het Zorginstituut deze zomer in opdracht van het ministerie van VWS een ‘afwegingskader’ ontwikkeld, dat zorgprofessionals moet helpen vaststellen voor welke ouderen verhuizen naar een verpleeghuis de meest passende oplossing is.