Zwaardere patiënten krijgen diabetes type 2 veelal door insulineresistentie, bij magere patiënten maakt de alvleesklier onvoldoende insuline aan. Diabetes type 2 wordt doorgaans gezien als ziekte die samenhangt met overgewicht. In rijke landen klopt dat beeld: negen van de tien patiënten met diabetes type 2 zijn te zwaar.
Volgens de onderzoekers ligt dat in Afrika anders, waar bijna vier op de tien Afrikaanse volwassenen met diabetes type 2 mager zijn, met een normaal of zelfs laag lichaamsgewicht. In landelijke gebieden zoals Ghana loopt dat zelfs op tot zes op de tien. Dit betekent dat er op het Afrikaanse continent naar schatting tien miljoen magere patiënten zijn die niet in het standaardplaatje passen: bij hen is het probleem een tekort aan insuline, niet een verminderde respons op insuline.
Verkeerde behandeling
Toch krijgen beide groepen in Afrika vrijwel altijd dezelfde behandeling, gebaseerd op internationale richtlijnen: orale tabletten zoals metformine of sulfonylureumderivaten. Deze geneesmiddelen zijn vooral effectief bij insulineresistentie, niet bij een tekort aan insuline. Magere patiënten krijgen dus zeer waarschijnlijk een behandeling die niet past bij hun vorm van de ziekte. Mogelijk krijgen miljoenen patiënten hierdoor niet de juiste zorg, concluderen een onderzoekers, die de resultaten van de studie hebben gepubliceerd in Diabetologia.
Lichaamsvet
De onderzoekers analyseerden gegevens van ruim 3300 Afrikaanse volwassenen met diabetes type 2 uit Ghana, Nigeria, Kenia en Europa. Magere patiënten ontwikkelen vaker oogschade en beroertes. Terwijl patiënten met overgewicht juist vaker een hoge bloeddruk hebben en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.
De hoeveelheid lichaamsvet verklaarde, volgens de onderzoekers, het grootste deel van deze verschillen, wat wijst op echt verschillende ziekteprocessen. Ook risicofactoren verschillen: waar overgewicht vaak samenhangt met een ongezonde leefstijl, hebben magere patiënten vaker te maken gehad met ondervoeding of een laag geboortegewicht, wat de ontwikkeling van de alvleesklier kan verstoren.
Oproep klinische studies
De onderzoekers roepen op tot gerichte klinische studies om te bepalen welke behandeling het beste werkt voor deze grote, vaak over het hoofd geziene groep patiënten. Ook voor Afrikanen in Europa geldt waarschijnlijk dat zij een andere behandeling nodig hebben, aldus de onderzoekers.