De Unie van Waterschappen maakt zich zorgen over de effecten van medicijnresten die terechtkomen in het oppervlaktewater. Ook nemen de kosten en energie toe die nodig zijn om deze stoffen uit het rioolwater te verwijderen.
Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat 97% van de diclofenac in het oppervlaktewater het gevolg is van gebruik op de huid. Een deel van deze stoffen spoelt na gebruik via douchen of wassen het riool in en komt zo in het oppervlaktewater terecht. Omdat deze middelen vrij verkrijgbaar zijn bij drogist en supermarkt, vindt het gebruik vaak plaats zonder begeleiding van een zorgverlener.
Op meer dan de helft van de onderzochte locaties in Nederland is de concentratie diclofenac hoger dan wat veilig is voor waterleven. De stof staat daarom al op Europese lijsten en wordt naar verwachting opgenomen als prioritaire stof in nieuwe regelgeving, aldus de waterschappen. Zij waarschuwen dat diclofenac een duidelijk voorbeeld is van een groter probleem: elk jaar komen resten van medicijnen in rivieren, sloten, meren en grondwater terecht. Dit is schadelijk voor de natuur en kan gevolgen hebben voor mensen en dieren.
Milieu-informatie
Als milieubelastende zelfzorggeneesmiddelen alleen nog op recept verkrijgbaar zijn, kan dat onnodige belasting van het milieu voorkomen, stelt de Unie van Waterschappen, die met het CBG in gesprek wil om samen de milieubelasting door medicijnen te verminderen.
Als eerste stap vragen de waterschappen het CBG te beoordelen of diclofenacgels en -crèmes vrij verkrijgbaar moeten blijven. Daarnaast willen ze in gesprek over hoe milieu-informatie een plek kan krijgen in de bredere afweging rond distributie en gebruik van bepaalde zelfzorggeneesmiddelen.
Reactie CBG
In een reactie op de brief van de Unie van Waterschappen stelt het CBG op zijn website bij het beoordelen van geneesmiddelen altijd te kijken naar de balans tussen werkzaamheid en risico’s, en op basis daarvan de afleverstatus te bepalen: receptplichtig of niet.
Hierbij volgt de medicijnautoriteit verplicht de criteria die zijn vastgelegd in Europese wetgeving en in de Nederlandse Geneesmiddelenwet. De impact van medicijnen op het milieu is nu nog geen onderdeel van de beoordeling door het CBG, maar dat gaat veranderen als de Europese wetgeving binnenkort wordt aangepast.
Europese wetgeving
Een van de hoofddoelen van deze nieuwe wetgeving is het verminderen van de milieu-impact van geneesmiddelen. Zo zal milieu-impact een belangrijkere rol gaan spelen bij de toelating van medicijnen, aldus het CBG, dat benadrukt dat er ook nu al stappen gezet kunnen worden.
Medicijngebruikers kunnen medicijnen niet door het toilet of de gootsteen spoelen en restanten van crèmes op de goede manier verwijderen, volgens de instructies in de bijsluiter. Gels met diclofenac moeten bijvoorbeeld met een doekje worden verwijderd.
Daarnaast kunnen artsen, apothekers en drogisten medicijngebruikers ook wijzen op de impact van geneesmiddelen op het milieu, aldus het CBG.