Zorginstituut adviseert nieuw alzheimermedicijn niet te vergoeden

Het Zorginstituut stelt dat onderzoek laat zien dat lecanemab een klein effect heeft op de ziekte, maar dat dit effect zo klein is dat patiënten onvoldoende verschil merken na behandeling. Wel lopen ze het risico op ernstige bijwerkingen, zoals hersenbloedingen en hersenzwellingen, die kunnen leiden tot verschijnselen als verlamming, niet meer kunnen praten of ernstige verwardheid. En in zeldzame gevallen kunnen de hersenbloedingen of hersenzwellingen ook dodelijk zijn, aldus het Zorginstituut.

Eiwitophopingen

Hoewel de oorzaken van de ziekte van Alzheimer nog niet volledig bekend zijn, hebben patiënten bepaalde eiwitophopingen in de hersenen. Lecanemab hecht zich aan deze eiwitten, waardoor het lichaam de ophopingen opruimt. Volgens neuroloog en hoogleraar Edo Richard van het Radboudumc laten veel onderzoeken met vergelijkbare medicijnen steeds zien dat opruimen van het eiwit niet leidt tot beter denken of minder achteruitgang. “En behandeling met lecanemab is ook nog eens zeer belastend door de vele ziekenhuisbezoeken. Elke twee weken moet de behandeling via een infuus worden toegediend, en er moet minstens 1 nucleaire scan of ruggenprik en 5 MRI-scans worden gemaakt. Het is belangrijk dat artsen hierover eerlijk zijn tegen patiënten en naasten”, aldus Richard.

Genetische variatie

De ziekte van Alzheimer is met 70% de meest voorkomende vorm van dementie, een aandoening die ongeveer 1 op de 5 mensen treft. Van de 217.00 Nederlanders die lijden aan de ziekte van Alzheimer, hebben ongeveer 80.000 patiënten beginnende Alzheimer. Naar verwachting zou minder dan 15% van die laatste groep in aanmerking komen voor lecanemab. Dat komt onder meer door maatregelen om het risico te beperken op hersenbloedingen en hersenzwellingen. Zo heeft het Europees Medicijn Agentschap EMA het middel afgekeurd voor patiënten met een genetische variatie die een hoger risico lopen op deze bijwerkingen. Daarnaast is er onvoldoende MRI-capaciteit om bij behandeling de bijwerkingen goed in de gaten te houden.

Bestuursvoorzitter Mark Janssen van het Zorginstituut stelt vast dat het voor patiënten en hun dierbaren een grote teleurstelling moet zijn dat lecanemab geen doorbraak is. “Het is te hopen dat die doorbraak er wel komt in de komende jaren. Want er zijn meer medicijnen voor Alzheimer in ontwikkeling”, aldus Janssen.