Opnieuw toename vergiftigingen door nieuwe psychoactieve stoffen
Nieuwe psychoactieve stoffen (NPS), ook wel designerdrugs genoemd, worden in meerdere productgroepen ingedeeld, afhankelijk van hun chemische samenstelling. Bekende voorbeelden zijn, volgens het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), cathinonen en (nagemaakte) benzodiazepinen. Designersdrugs worden soms verkocht onder het label research chemicals om wetgeving te omzeilen.
Het cathinon 3-MMC (212 meldingen) en de benzodiazepinen bromazolam (109) en pyrazolam (43) werden in 2025, net als in 2024, van alle psychoactieve stoffen het meest gerapporteerd. Uit analyses van het Trimbos Instituut blijkt dat drugs gekocht als 3-MMC vaak een ander cathinon betrof, zoals 2-MMC (24 meldingen).
Andere meldingen van synthetische cathinonen zijn: NEP (25) en 4-MMC (21), en van niet-geregistreerde benzodiazepinen: flubromazepam (30) en norflurazepam (25).
Volgens het NVIC hadden veel patiënten naast de nieuwe psychoactieve stof ook alcohol of andere drugs gebruikt. In bijna de helft van de gevallen meldde de zorgverlener een bewustzijnsdaling bij de patiënt; zo’n 5% van de vergiftigde patiënten raakte in coma.
Nitazenen
Een opvallende stijging is te zien bij de nieuwe synthetische opioïden: bij het NVIC werden 57 gevallen gemeld, 60% meer dan in 2024. In deze groep zijn, volgens de onderzoekers, bovendien meer verschillende stoffen zichtbaar, zoals O-DSMT (33 meldingen).
Vorig jaar kwamen er ook meldingen over sterkere varianten, bijvoorbeeld methiodone (IC-26) en de zeer sterke nitazenen, waarvoor in 2025 een waarschuwing is uitgegeven. Patiënten die vergiftigd waren door een synthetisch opioïd hadden vaak ernstige verschijnselen: twee personen zijn overleden en drie moesten worden gereanimeerd.
Ook het aantal vergiftigingen door ketamine-achtige stoffen blijft toenemen. In deze groep steeg het aantal meldingen van 26 in 2024 naar 41 vorig jaar, vooral met 2-FDCK. Recreatief gebruik van deze stoffen en ketamine zelf, kan mogelijk schade veroorzaken aan de blaas en de urinewegen.
Het aantal vergiftigingen door semi-synthetische cannabinoïden is ook gestegen (42 meldingen), vooral na het gebruik van eetbare producten (‘edibles’) met HHC.
Opiumwet
Alle cathinonen, fenethylamines, synthetische cannabinoïden en fentanyl derivaten/analogen staan sinds 1 juli 2025 op de lijst 1A van de Opiumwet, benadrukt het NVIC. Daarmee is productie, import, handel, en bezit verboden. Dat geldt ook voor stoffen opgenomen op lijst 1 en 2 van de Opiumwet. Een deel van de designer benzodiazepinen staan op lijst 2.
Het NVIC is het kenniscentrum voor de klinische toxicologie in Nederland dat artsen, apothekers en andere zorgprofessionals informeert over de mogelijke gezondheidseffecten en behandelingsmogelijkheden bij vergiftigingen.