Huisartsen schrijven nog steeds vaak slaapmedicatie voor

Het lagere percentage duidt op een lichte verbetering richting terughoudender voorschrijven, al krijgt nog altijd een relatief grote groep gebruikers meerdere voorschriften per jaar, concluderen de onderzoekers van Nivel, het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM), op basis van de gegevens van 400 huisartsenpraktijken.

Bijna 20% van de patiënten met een contact voor slapeloosheid in 2023 kreeg vier of meer voorschriften van kortwerkende benzodiazepinen. Onder nieuwe gebruikers van kortwerkende benzodiazepinen werd vaker volgens de richtlijnen voorgeschreven: het merendeel (65%) kreeg één voorschrift.

Minder verbetering

Verder blijkt uit het onderzoek dat de verschillen tussen huisartsenpraktijken in het voorschrijven van kortwerkende benzodiazepinen aan patiënten groot zijn. Volgens Nivel wijst dit erop dat er in een deel van de praktijken minder ruimte is voor verbetering van het voorschrijfgedrag.

Daarnaast kreeg 43% van de patiënten andere slaapmedicatie voorgeschreven dan die wordt aanbevolen in het NHG-Standaard Slaapproblemen.

Geen duurzame oplossing

De NHG-Standaard Slaapproblemen, die in 2024 is herzien, adviseert medicamenteuze behandeling alleen te overwegen wanneer slapeloosheid van kortdurende aard is, gepaard gaat met hoge lijdensdruk en een duidelijke oorzaak heeft.

Dit advies is gebaseerd op de risico’s van bijwerkingen en afhankelijkheid, en op het feit dat slaapmedicatie geen duurzame oplossing is voor slapeloosheid. In dat geval worden kortwerkende benzodiazepinen geadviseerd en bij voorkeur eenmalig voorgeschreven.

De herziene NHG-Standaard bevat meer praktische handvatten voor gedragsmatige behandelingen zoals ontspanningsoefeningen, stimuluscontrole en/of slaaprestrictie bij aanhoudende slapeloosheid, aldus Nivel.