Antibioticaresistentie stijgt in Nederland bij bepaalde bacteriën

Ook gebruiken ziekenhuizen de laatste jaren vaker reserve-antibiotica. Aandacht voor antimicrobiële resistentie en het goed volgen van de voorschriften voor het gebruik van antibiotica blijft daarom belangrijk, schrijft het RIVM in het rapport NethMap One Health 2025 - Consumption of antimicrobial agents and antimicrobial resistance in the Netherlands from a one health perspective.

In Nederland is er minder antibioticaresistentie dan in andere Europese landen, maar voor sommige ongewenste bacteriën neemt het deel dat resistent is toe. Vooral bij de bacteriën die (ernstige) urineweginfecties veroorzaken, stijgt het percentage dat ongevoelig is tegen antibiotica van eerste keuze, een ontwikkeling die volgens het RIVM in heel Europa is te zien.

In Nederland blijkt ook de Staphylococcus aureus-bacterie in 2024 vaker resistent tegen de eerste-keuze-antibiotica dan in eerdere jaren. Deze bacterie veroorzaakt onder andere huidinfecties.

Reserve-antibiotica

Huisartspraktijken, ziekenhuizen en verpleeghuizen schreven in 2024 ongeveer even vaak antibiotica voor als in 2023. Wel is het gebruik in de ene instelling soms totaal anders dan in een andere instelling met dezelfde soort zorg, concluderen de onderzoekers. In ziekenhuizen stijgt de laatste jaren het gebruik van reserve-antibiotica.

Het antibioticagebruik in de Nederlandse veehouderij is stabiel, na een flinke daling vanaf 2009. Ook de antibioticaresistentie bij dieren is hetzelfde. Landbouwdieren krijgen alleen bij zeer hoge uitzondering antibiotica die voor mensen onmisbaar zijn, aldus het RIVM.

Preventie

In het Nederlandse beleid is veel aandacht voor het voorkomen van de verspreiding van resistente bacteriën. Dankzij infectiepreventiemaatregelen als consequent handen wassen bij verzorging en verpleging van patiënten met een hoog risico op dragerschap van resistente bacteriën, is resistentie in Nederland een minder groot probleem dan in veel andere landen, aldus het RIVM.